حسین شاه حسینی : حاج سید جوادی روشنفکری مسوولیت پذیر بود

مرگ احمد صدر حاج سید جوادی پیام داشت. پیامش ین بود که انسانیت نمرده است.

“دفاع از حقوق مردم از بین نرفته است. مرگ او یک پیام به نسل جوان بود که توجه داشته باشند، آدمهایی هستند که هنوز برای آزادی حرمت قائل هستند و زندگیشان را وقف آن می کنند.”h_sh_hoseini_L

آنچه در پی می‌آید برشی گزارش‌ گونه از گفت و گوی “جرس”(مژگان مدرس علوم) با حسین شاه حسینی، عضو شورای فعالان ملی- مذهبی و جبهه ملی ایران و از همرزمان مرحوم دکتر صدر حاج سید جوادی است که به بررسی مقوله قانونگرایی و قانونمندی از دیدگاه مرحوم صدر می پردازد.

از شمار دو چشم یک تن کم وز شمار خرد هزاران بیش

سخن گفتن در خصوص مقام والای مرحوم احمد صدر حاج سید جوادی سخت است و زبان قاصر از بیان آن. در خصوص شخصیت مرحوم احمد صدر حاج سید جوادی هر چه بگویم کم گفته ام و اگر حضور ذهن داشتم طوماری از خدمات ایشان را می دادم.

من زمانی که وی در کنار مرحوم آیت الله حاج سید رضای زنجانی بود، او را شناختم. پس از کودتای۲۸ مرداد ۱۳۳۲ که نهضت مقاومت ملی ایران به رهبری مرحوم زنجانی و دیگر آقایان از جمله آیت‌الله سید محمود طالقانی و مهدی بازرگان تشکیل شد، مسائل حقوقی مربوط به نهضت زیر نظر حاج سید جوادی بود. او مطلع، متخصص، قانونمند و مورد اعتماد و اعتقاد و از شخصیت های کم نظیر حقوقی کشور بود. در آن شرایط ایشان در کنار مرحوم فتح الله بنی صدر و مرحوم دکتر مبشری کوشش کردند تا مسائل مربوط به دادگاههای دکتر مصدق را بررسی اجمالی کنند و نظریاتی را در قالب دفاعیات ارائه دادند که از طریق مرحوم حسن صدر و مرحوم شریعت زاده به عرض دکتر عبدالله خان معظمی رسید و بعد این دفاعیات و مطالب چه در دادگاه بدوی و چه در تجدیدنظر در اختیار سرهنگ بزرگمهر گذاشته شد و آنها را به شادروان دکتر مصدق دادند. دفاعیات اکثر زندانیان سیاسی که در رده دکتر مصدق بودند بر عهده نهضت ملی بود که برای آنها وکیل تعیین می کردند و دفاعیات را به گونه ای تنظیم می کردند که در دادگاهها موثر باشد. مرحوم حاج سید جوادی هم مورد اعتماد بود و هم قاضی ارزشمند با ایمان و معتقدی بود. تا جاییکه آیت الله زنجانی یاداشت هایی را که مرحوم شادروان دکتر فاطمی از زندان برای او فرستاده بود قبل از فوتش همه را دراختیار مرحوم حاج سید جوادی گذاشت.

 نقش موثر صدر در اصلاحات دادگستری

مردی قانونگرا و انسانی مبارزی بود که تمام زندگیش را وقف آزادی و دفاع از حقوق مردم کرد. درجه ایمان و اعتقاد او به کار سیاسی آنچنان بود که زمانی زیادی را به اینگونه فعالیت ها اختصاص می داد. منزل ایشان پایگاه این کمیته حقوقی نهضت ملی بود.

در شرایطی که نظام شاهنشاهی ایران شدیدترین حملات را برای از بین بردن آزادی های مصرح در قانون اساسی می کرد، کانون نویسندگان و وکلای دادگستری با خانواده مرحوم احمد صدر حاج سید جوادی که معروفیت خاصی داشتند همکاری می کردند.

او فرزانه ای دانشمند بود که نقش بسیار اساسی در اصلاحات دادگستری داشت. از حضور خود در دادگستری استفاده می کرد و آنهایی که از نظر سیاسی مورد ظلم قرار گرفته بودند را مورد حمایت قرار می داد. زمانیکه در کابینه دکترعلی امینی به عنوان دادستان تهران انتخاب شد، اعتراضات عمومی دانش آموزان دبیرستان بخصوص دبیرستان دارالفنون صورت گرفت. دانش آموزان در جلوی مجلس تجمع کردند و افسران کلانتری آنها را به گلوله بستند و یک دانش آموز کشته شد. آقای صدر در مقام دادستان شرافتمندانه کوشش کرد که افسرانی که مبادرت به این کار کرده بودند، مجازات شوند. حتی بسیاری از آنها را اخراج کرد و خیلی ها را به دادگاه فرستاد. بدین ترتیب با این قدرت و شهامت از قانون و قانونگرایی دفاع کرد.

این را تاریخ می گوید که حاج احمد صدر حاج سید جوادی از چنان شهامتی برخوردار بود که در کابینه امینی در سمت دادستان، اعضای دادگاهی را که از دکتر مصدق بازجویی می کردند به محکمه احضار کرد. در طول زندگی مبارزاتی خود نه تنها کوتاه نمی آمد بلکه سرعت عمل داشت.

 شاگرد مکتب فکری طالقانی 

او از شاگردان مکتب فکری مرحوم آیت الله طالقانی بود و به همین جهت جذب نهضت آزادی شد و پس از آن از پایه گذاران نهضت آزادی شد. او فرزانه ای والا و متواضع بود. در مخالفت با خانواده پهلوی بخاطر بی قانونی هایی که آنها انجام می دادند اقدامات با ارزش زیادی انجام داد.

او عضو رسمی در کمیته دفاع از آزادی و حاکمیت ملی بود که حمایت از زندانیان سیاسی چه قبل از انقلاب و چه بعد از آن را به عهده داشت. بسیاری از این آقایانی که الان بر مسند حکومت هستند در آن زمان جا و مکانی نداشتند و به شهرستان های مختلف تبعید شده بودند. آقای صدر حاج سید جوادی به همراه آقای تابنده بودند که شهر به شهر و دیار به دیار می رفتند و از آنها دفاع می کردند.
در کمیته دفاع از حقوق زندانیان سیاسی از وکلای پرونده قتل فجیع مرحوم داریوش و پروانه فروهر بود. چه تلاشهای شبانه روزی که برای پیگیری و به مجازات رساندن قاتلین این قتل فجیع انجام داد و بارها مورد خشم و غضب قرار گرفت و تهدید شد که از این پرونده دست بردارد، اما لحظه ای از مقاومت و پیگیری دست برنداشت. تاریخ زندگی او مملو از حمایت از مظلومین و مخالفت با قدرتمندان است.

خانواده صدر پیرو مکتب علی امیرالمومنین بودند

او ایران‌دوستی بود که دنبال مقام و قدرت نبود و با آنچه حاصل دسترنج پدر و خودش بود زندگی ساده ای داشت. او خدمات زیادی در راه آزادی و استقلال و گسترش کارهای فرهنگی به جامعه ایران کرد. همچنین آقای صدر و خانواده اش خدمات زیادی برای انقلاب اسلامی انجام دادند. از آن دست روشنفکرانی بودند که در قبال روشنفکری خود احساس مسئولیت می کردند. با توده های مردم در ارتباط بود و تنها با قشر روشنفکر رابطه برقرار نمی کرد. حاج آقا ضیای حاج سید جوادی که از برجستگان این قوم بود در دوره هفدهم نماینده مجلس شورای ملی شد و تا آخرین لحظات زندگی از نظریات و افکار دکتر مصدق در جهت منافع ملی ایران دفاع کرد. خانواده حاج سید جوادی ذاتا اصیل و پیرو مکتب علی امیرالمومنین بودند. در منزل حاج سید جوادی محلی برای طرح مفاهیم قرآن و ارتباطات متعهدین به مذهب بود. دغدغه فکری که برای کشور و مردم داشت، باعث شد که نامه سرگشاده ای به آنهایی که با هم برای انقلاب در ایران تلاش کرده بودند بنویسد و آنها را نصحیت کند تا هر چه زودتر نقایص را برطرف کنند.

تلاش در انتشار اندیشه های مصدق

یکی دیگر از تلاش های ایشان که تا همین اواخر عمر هم پیگیر بودند، قلعه احمدآباد دکتر مصدق بود. مشکلات زیادی که در این زمینه ایجاد شد و خانواده دکتر مصدق این بنا را وقف کرد و دولت هم آن را به ثبت آثار ملی درآورد، بحث مفصلی است که در اینجا فرصت نیست تعریف کنم. اما هیئت امنایی تشکیل شد و مردم پیشنهاد کردند که حاج سید صدر جوادی هم باید در کمیته اصلی هیئت متولیان قلعه احمد آباد باشد. او هم خدمات بسیار زیادی در این زمینه انجام داد. حتی در این اواخر که دیگر قادر به حرکت نبود تمام جلسات هیئت متولیان روزهای پنج شنبه در منزل ایشان تشکیل می شد و به اداره آن قلعه و انتشار نظریات و اندیشه های دکتر مصدق توسط دوستان کمک می کرد.

سه روز قبل از فوت حاج سید جوادی برای مسئله احمد آباد به منزلش رفتم. ایشان مدام می گفتند چرا برای چهاردهم اسفند مراسم بزرگداشت دکتر مصدق اجازه ندادند؟ به ایشان گفتم که پیگیری کردیم. به فرمانداری نظرآباد که مرکز دفن دکتر مصدق است مراجعه کردیم و بعد از مکاتبات فراوان به ما دستور دادند که نمی شود و به مصلحت نیست. سوال ما این بود که جمع شدن تعدادی بر سر مزار کسیکه دارای منزلت و موقعیت اجتماعی و سیاسی و محبوبیت زیادی در میان مردم است چه اشکالی دارد؟ اما پاسخ منفی بود و هر بار همانند سالهای گذشته ممانعت ایجاد می کردند. مرحوم احمد صدر حاج سید جوادی هم خیلی ناراحت بود و مدام تاکید می کرد اقدام کنید و دست برندارید. راه و روش دکتر مصدق باعث آبروی و رشد و ترقی ملت ایران است. عین بیان ایشان است “ما باید در این مملکت سیاست موازانه منفی داشته، نه سیاست موازنه مثبت”. حاج سید جوادی در لحظات آخر می گفت دنیا در مقابل عظمت این مرد (دکتر مصدق) تقدیس می کند و ما متاسفانه این نعمت را داشتیم و از دست دادیم و حالا هم نمی توانیم این نظریات را پیاده کنیم.

کثرت جمعیت در مراسم تجلیل و ترحیم صدر

آن روزی که در حسینیه ارشاد مراسمی بمناسبت بزرگداشت نود سالگی او برگزار کردند زمانیکه پشت تریبون قرار گرفتند انبوه جمعیتی که در آنجا حضور داشتند چنان به ایشان ابراز علاقه می کردند که غیرقابل توصیف است. مردم برای تجلیل از او آمدند و این یک تجلیل دولتی نبود بلکه مردم بودند. در همان مراسم بود که خانم اعظم طالقانی عصای مرحوم آیت الله طالقانی را به پاس خدماتشان به او تقدیم کردند. همچنین عبای حضرت آیت الله سید رضای زنجانی توسط خانواده اشان به مرحوم حاج سید جوادی اهدا شد.

در مراسم تشیع جنازه ایشان با تمام محدودیت ها و مشکلاتی که ایجاد کردند جمعیت موج می زد چه در قزوین و چه در تهران. متاسفانه با شرایط روز ایران که در آستانه انتخابات هستیم تنها موافقت شد که مراسم در منزل برگزار شود که با این وجود کثرت جمعیت در خیابانهای اطراف قابل ملاحظه بود.

پیام مرگ او

مرگ او پیام داشت. پیام آن این بود که انسانیت نمرده است. دفاع از حقوق مردم از بین نرفته است. مرگ او یک پیام به نسل جوان بود که توجه داشته باشند که هنوز آدم هایی هستند که برای آزادی حرمت قائل‌اند و زندگیشان را وقف آن می کنند.

او می گفت مردم زنده اند. رشد مردم زیاد شده است. طبقه تحصیلکرده بیشتر احساس مسئولیت می کنند و فرصت در دستشان بیافتد می توانند نظریات واقعی خودشان را در قالب ایجاد حکومت مردمی تلاش کنند و میسر خواهد شد. این هم با اتحاد و وفاق ملی و دوستی مهیا می شود و باید در مقابل ناملایمات تحمل کنند چراکه عظمت آزادی و دموکراسی و حکومت مردم بر مردم هزینه دارد و قطعا در آینده ای نزدیک مردم به هدف خود خواهند رسید.


اشتراک گذاری

     Balatarin

Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /homepages/41/d939110942/htdocs/Nedayeazadinet/wp-includes/class-wp-comment-query.php on line 399