تاثیر انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و ایران بر روابط دو کشور | حسین موسویان 

Filed under سرخط اخبار, مقاله

مقاله حسین موسویان درنشریه رسپانسیبل استیت کرفت آمریکا 

انتخابات ریاست جمهوری آمریکا کمتر از ۱۰۰ روز دیگر برگزار میشود. تحلیلگران در تهران و واشینگتن در مورد چشم انداز روابط ایران و آمریکا بعد از انتخابات مذکور گمانه زنی هایی کرده اند. برخی معتقدند اگر جو بایدن انتخاب شود، روابط معتدلتری با ایران دنبال خواهد کرد، به برجام بازخواهد گشت و تحریمها را برخواهد داشت. تفکری هم معتقد است که اگر ترامپ انتخاب شود، دولت او سیاست “فشار حداکثری” را ادامه خواهد داد. چیزی که روشن است اینکه تهران و ترامپ هیچکدام تقابل نظامی نمیخواهند ضمن اینکه ترامپ فردی غیر قابل پیش بینی است.

پیش بینی نتیجه انتخابات آمریکا و سیاست های آتی کار ساده ای نیست چون هر دو کشور انتخابات ریاست جمهوری در پیش دارند. اما مهمتر محاسبات ایران بعد از خروج ترامپ از برجام است. درک درست از محاسبات فعلی ایران لازمه هرگونه تحلیل واقع بینانه در مورد آینده است.

حقیقت اینست که سیاستمداران ایران بی اعتمادی شگرفی همراه با ناامیدی زیادی نسبت به سیاستهای آمریکا دارند. بعد از ۱۲ سال مذاکره، ایران و قدرتهای جهانی در مورد برجام توافق کردند که جامعترین سند تاریخ عدم گسترش سلاح های هسته ای بود و طبق برآورد آژانس بین المللی انرژی اتمی، ایران در قالب برجام تعهدات حداکثری در مورد شفافیت و بازرسی و محدودیت ها در برنامه هسته ای خود را در حدی پذیرفت بطوریکه هیچ عضوی از معاهده ان پی تی تاکنون نپذیرفته است. ضمن اینکه برجام یک توافق بین المللی بود که پشتوانه قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل را داشت و ایران هم در طول سه سال بطور کامل به تعهدات برجامی خود عمل کرد.

اما جواب حسن نیت ایران، اعمال جامعترین تحریمها بعد از انقلاب انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ توسط آمریکا بود. بعد از روی کار آمدن ترامپ، آمریکا در ماه می ۲۰۱۸ یکجانبه از برجام خارج شد، یکجانبه تحریمهای گسترده ای علیه ایران اعمال کرد که شامل دامنه بسیار وسیعی بود، همچون منع سفر اتباع ایرانی، تحریم مقام رهبری و وزیر خارجه، تعیین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بعنوان سازمان تروریستی و فشار به اروپا و دیگر کشورها برای توقف کار اقتصادی.

سیاست های اعمالی دولت ترامپ موجب پیدایش یک نگرش در بین سیاستمداران ایران شده است. نتیجه گیری سیاستمداران ایران بخاطر چهار عنصر کلیدی سیاست های ترامپ است.

اول: مقامات ایران به این نتیجه رسیده اند که هیچگاه نمیشود به آمریکا اعتماد کرد چون آمریکا هیچ شرم و حیایی برای زیر پا گذاشتن توافقات دوجانبه و بین المللی ندارد. لذا مهم نیست که ایران چقدر شفافیت و حسن نیت نشان دهد. حتی درصورت عمل کردن به بالاترین تعهدات بین المللی، مورد بیشترین تحریمها و فشارها قرار خواهد گرفت. لذا مقامات ایران بیش از همیشه قاطعانه به این نتیجه رسیده اند که مذاکره با آمریکا، محکوم به شکست است و مخل منافع ملی کشورشان خواهد بود.

دوم: “دکترین خروج ار تعهدات بین الملل” دولت ترامپ، یک پدیده جدید در روابط بین الملل است که نظریه قبلی مقامات ایران در مورد عدم پایبندی آمریکا به نرمها و قوانین بین المللی را تایید کرد. ترامپ نه تنها از برجام بلکه از معاهدات دیگر بین المللی خارج شد، همچون معاهده ۱۹۸۷ سلاح های برد متوسط هسته ای، توافق ۲۰۱۵ پاریس، توافق ۲۰۱۲ بازرگانی با کره جنوبی، توافق ۲۰۱۶ ترانس پاسیفیک، توافق ۱۹۹۴ تجارت آزاد آمریکای شمالی(نفتا) و معاهده ۱۹۴۵ یونسکو.

سوم: مقامات ایران همیشه معتقد بودند که اسرائیل نقش تعیین کننده ای در سیاست خاورمیانه آمریکا دارد. اما از مشاهده میزان دخالت و نفوذ اسرائیل در جزئیات سیاست گذاریهای خاورمیانه ای آمریکا در دوره ترامپ متحیر شدند. چون نتانیاهو صراحتا گفت که او “سیاست فشار حداکثری” را به ترامپ پیشنهاد کرده و حتی او ترامپ را در مورد خروج از برجام قانع کرده است. نتانیاهو همچنین پذیرفت که او از ترامپ خواست که سپاه را بعنوان سازمان تروریستی تعیین کند. گزارش شبکه تلویزیونی ان بی سی هم مشارکت سرویس های اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا در ترور سردار سلیمانی را افشاء کرد. لذا مقامات ایران حق دارند که از مشاهده چنین حجمی از دخالت اسرائیل در سیاست های خاورمیانه ای آمریکا متعجب شوند. واقعیت هم این است که با این میزان و نفوذ اسرائیل، مانع بهبود روابط آمریکا با ایران خواهد بود.

چهارم: مقامات ایران از میزان ضعف عملکرد قدرتهای جهانی بویژه اروپا در مقابل تحریمهای فرامرزی آمریکا متعجب شده اند. اروپا ثابت کرد که در مقابل سیاست های قلدرمابانه و زورگویانه آمریکا، هیچ قدرت مقاومتی ندارد چون در انجام تعهدات اقتصادی برجامی خود عملکرد صفر داشتند و سیستم اینستکس آنها هم شکست خورد. همین واقعیت باعث شد که مقام رهبری ایران تصریح کنند که اروپاییها برای حفظ برجام هیچ کاری نکردند و لذا قابل اعتماد نیستند.

اما بعد؟ 

دو انتخابات مهم ریاست جمهوری در آمریکا و در ایران در پیش روست. انتظار میرود که نتیجه انتخابات ریاست جمهوری ایران، همچون انتخابات اخیر مجلس، حاکی از پیروزی اصولگرایان باشد. یک دلیل مهم این شرایط هم عدم حصول نتیجه مورد انتظار از برجام است. اصولگرایان همیشه نسبت به آمریکا و مذاکره با آمریکا، بسیار بدبین بوده اند که آنهم بخاطر واقعیت عدم صداقت آمریکاست.

تنها یک شانس ممکن است برای تلطیف روابط وجود داشته باشد و آن اینکه رئیس جمهور منتخب انتخابات نوامبر آمریکا در سه زمینه حسن نیت بخرج دهد:

اول: بازگشت به برجام و رفع تحریمهای غیرقانونی هسته ای براساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل.

دوم: رفع تمام تحریمهای فرا هسته ای که بعد از برجام اعمال شده همچون تحریم مقام رهبری، وزیر خارجه و تعیین سپاه بعنوان سازمان تروریستی.

سوم: خاتمه دادن به مثلث همکاری آمریکا-اسرائیل-عربستان برای تغییر نظام حکومتی و تجزیه ایران.

مهم این خواهد بود که رئیس جمهور جدید آمریکا برای اثبات پایبندی آمریکا به نرمها و مقررات بین الملل، بلافاصله بعد از انتخاب به قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل برگشته و برجام را بطور کامل اجراء کند.

منبع: responsiblestatecraft


اشتراک گذاری

     Balatarin

Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /homepages/41/d939110942/htdocs/Nedayeazadinet/wp-includes/class-wp-comment-query.php on line 399